CôngThương - Tuy nhiên, để nhượng quyền thuơng mại thành công, cần giải quyết nhiều khó khăn từ nội tại DN cho đến cơ chế chính sách.
XU THẾ TẤT YẾU
Hiệp hội Kinh doanh nhượng quyền Việt Nam dự báo, doanh thu của ngành này sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới, khả năng đạt hơn 36 triệu USD vào năm 2010. Về cơ bản, nhiều thương hiệu lớn đổ bộ vào Việt Nam theo đường nhượng quyền thương mại do họ có bề dày thương hiệu, khả năng tài chính mạnh đi đôi với kinh nghiệm. Không dừng ở đó, một số thương hiệu trong nước cũng đã và đang tìm cách mở rộng thị trường trong nước, vươn ra thị trường nước ngoài qua chuyển nhượng thương mại như: Phở 24, Cà phê Thái Hòa, Trung Nguyên…
Hiện tại, Việt Nam có khoảng gần 90 thương hiệu trong và ngoài nước đã được nhượng quyền với khoảng hơn 800 cửa hàng hoạt động theo hình thức kinh doanh này. Có thể kể đến những thương hiệu nhượng quyền được nhiều người biết đến như: Cà phê Trung Nguyên, Phở 24, Kinh Do Bakery, Kentucky Fried Chicken (KFC), Dilmahs... Nhờ nhượng quyền thương mại, người Việt Nam có thể thuởng thức gà rán KFC, trà Dilmahs, Lipton...như tại hầu hết các nước khác mà chất lượng, kiểu dáng, mùi vị không có sự khác biệt. Gần đây nhất, một số “đại gia ngoại” cũng không bỏ lỡ thời gian để chiếm lĩnh thị trường. Chẳng hạn như thương hiệu cà phê nổi tiếng của Úc - Gloria Jean's đã tiến vào thị trường Việt Nam thông qua hợp đồng nhượng quyền thương mại với Viet Lifestyle. Sắp tới, có thể các thương hiệu cà phê nổi tiếng: Leaf Starbucks, Passio (Mỹ) cũng sẽ “đổ bộ” vào Việt Nam.
Việc DN lựa chọn nhượng quyền thương mại cũng là điều dễ hiểu, bởi từ đó, DN có khả năng mở rộng thị trường, sản phẩm mà không cần tốn quá nhiều chi phí, vốn đầu tư cho việc nghiên cứu, tiếp thị vì phần lớn được hỗ trợ từ phía chủ thương hiệu. Hơn nữa, trước khi tiến hành tiếp nhận thương hiệu, phần lớn thương hiệu nhượng quyền đã được khẳng định trên thị trường cũng như người tiêu dùng.
THÀNH CÔNG - KHÔNG DỄ
Tuy nhiên, sự thành công của việc nhượng quyền thương mại không phải lúc nào cũng dễ dàng. Đơn cử như đối với hợp đồng nhượng quyền thương mại, theo quy định nội dung cơ bản cần phải đưa vào hợp đồng gồm: Nội dung của quyền thương mại; quyền và nghĩa vụ của hai bên; giá cả, phí nhượng quyền định kỳ và phương thức thanh toán; thời hạn hiệu lực, gia hạn, chấm dứt hợp đồng; giải quyết tranh chấp, vi phạm. Tuy nhiên, một số DN khi nhượng quyền thương mại “ngại” công bố thông tin trong hợp đồng, đặc biệt là vấn đề liên quan đến giá chuyển nhượng, dẫn đến hợp đồng nhượng quyền bị đổ bể. Bên cạnh đó, do một số đối tượng của nhượng quyền thương mại, đồng thời là đối tượng của quyền sở hữu trí tuệ, nên khi xác lập hợp đồng nhượng quyền cần phải xây dựng các điều khoản liên quan đến sở hữu trí tuệ. Đây cũng là điều không dễ dàng bởi việc này mất khá nhiều thời gian, trong khi nhượng quyền thương mại rất “nhạy cảm” với thời điểm được nhượng quyền.
Về chính sách, việc nhượng quyền thương mại vẫn đang gặp một số trở ngại về mặt thủ tục pháp lý. Theo quy định của Luật Thương mại hiện nay, DN nhận quyền kinh doanh theo phương thức này phải có hệ thống kinh doanh đã hoạt động được ít nhất một năm. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia kinh tế, quy định như thế là không hợp lý trong điều kiện hiện nay bởi không có nước nào trên thế giới áp dụng quy định này. Hay việc nhượng quyền từ khu chế xuất, khu phi thuế quan ra nước ngoài và ngược lại như thế nào, đăng ký ở đâu hiện luật cũng chưa qui định rõ ràng.
Để nhượng quyền thương mại thành công, theo ông Albert Kong - Giám đốc điều hành Công ty Asiawide Franchise – công ty có kinh nghiệm 15 năm hoạt động trong lĩnh vực nhượng quyền- vấn đề quan trọng nhất là chọn thời điểm. Sự thành công của thương hiệu Phở 24 là trường hợp điển hình. Còn ông Vũ Tâm – Giám đốc Thương hiệu Abviet.com lại cho rằng: Điều quan trọng là người nhận quyền kinh doanh phải xác định được mình sẽ lựa chọn thương hiệu nào, hay dịch vụ nào để bắt tay vào kinh doanh. Hoạt động kinh doanh của DN có phù hợp với thương hiệu nhượng quyền hay không. Thực tế cho thấy, việc tìm kiếm mô hình kinh doanh nhượng quyền hiệu quả trong thời điểm hiện nay cũng không quá khó với các DN. Quan trọng là DN cần chủ động và tự tin, vượt qua rào cản, hướng tới thành công.
